کشکول قلعه
آرشیو وبلاگ
نویسنده: مسعود قلعه - ٢٧ اردیبهشت ۱۳٩۳

بنام خدا

غار اسپهبد خورشید

غار اسپهبد خورشید

جاده تهران - فیروزکوه- ساری یکی از جاده های دسترسی به دریاست. با اینکه این جاده به همت وزارت راه و ترابری در حال اتوبان شدن است و تنها قسمتهای کوچکی مانده که در صورت تکمیل شدن، یکی از زیباترین جاده های ایران خواهد شد. این جاده دارای زیبایی های فراوانی است .  زیارت هیبت دماوند ، تنگه واشی ، گردنه گدوک و پل معروف ورسک و ... بسیاری مناطق دیدنی دیگر ...

وقتی از منطقه پل ورسک بگذریم . همینکه سرازیری های جاده تمام می شود و مسیر تقریباً کفی می گردد . درست نرسیده به دوآب در سمت راست جاده از فاصله دوری در کمر کوه ، شکافی با طاقی بزرگی که بیشتر شبیه دهان گشاد می ماند از دور نظرها را به خود جلب می کند . خروجی دارای تابلو "خطیر کوه" از جاده ای آسفالته ما را تا پای خطیر کوه و غار اسپهبد می برد. موضوع قابل تاسف اینکه درست روبروی غار و در کنار شالیزارها کارگاه سنگ شکن (تولید شن و ماسه) احداث گردیده است.

 غار اسپهبد خورشید

 این شکاف کمر کوه یک اثر تاریخی است که به نامهای زیادی معروف است . از جمله غار اسپهبد خورشید ، کرکیل دژ ، طاق عایشه گرگیلی دژ ، لاپ کمر که معروفترین آنها همان اسپهبد خورشید است.

غار اسپهبد خورشید

از جاده به نظر نمی رسد تا دهانه غار فاصله زیادی باشد اما هر چقدر که بالاتر می رویم ابهت این عارضه طبیعی بیشتر خود را نشان می دهد . بخصوص از نیمه راه که صخره ها مانع بزرگی برای پیشروی راحت و آسان بشمار می رود . 

غار اسپهبد خورشید

دیواره صاف زیر طاقی غار بسیار با ابهت است . بخصوص که بعد از سالیان دراز هنور قسمتهایی از سازه های دست بشر هنور باقی مانده است . آثار پله های تراشیده شده یا ساخته شده در گوشه های این دیوار هنوز مشهود است .غار اسپهبد خورشید

سمت چپ دیواره دو شکاف در کنار هم وجود دارد که به دالانی دو طبقه راه دارد که یکی شبیه چاهی بزرگ است و طبقه بالایی شبیه سالنی است که به دو راهرو مجزا ختم می شود . البته بدلیل همراه نداشتن وسایل لازم و سفارش دوست عزیزم پرویز شجاعی از ورود به غار منصرف می شوم.

غار اسپهبد خورشید

کمی انطرف تر دو شکاف دیگر در دل کوه خود نمایی می کند که به نظر آب انبار هستند که متاسفانه انها هم از "یادگاری نویسی" در امان نمانده اند.

آب انبار غار اسپهبد خورشید

از کنج سمت راست صعود ابداً ممکن نیست اما از کنج سمت راست می شود کمی بالاتر رفت . سازه ها دست انسان اکثراً به مرور زمان نابود شده اند اما هنوز قسمتهایی کاملا سالم مانده است . جای افسوس اینجاست  که با وجود ثبت این اثر بعنوان میزاث ملی همچنان هیچ کاوشی روی آن انجام نگرفته است . البته بجز کاوش توسط غارشناسان که انهم تنها به تهیه نقشه غار اکتفا شده است.

غار اسپهبد خورشید

خلاصه داستان اسپهبد خورشید: در سال ۷۶۱ میلادی، اسپهبد خورشید، نوهٔ اسپهبد فرخان بزرگ از خاندان گاوبارگان، بر منطقه مازندران حکومت می‌کرد. همزمان، مهدی پسر منصور عباسی حاکم ری شد و تصمیم گرفت پس از سالها مازندران را به تسخیر اعراب درآورد. مهدی با نیرنگ از در دوستی با اسپهبد خورشید درآمد و ضمن ارسال هدایایی، از او خواست تا اجازه دهد قسمتی از لشکریانش از تنگه رود طالار گذشته و از راه دریا به خراسان بروند. اسپهبد خورشید فریب این نیرنگ را خورد و اجازه عبور را صادر نمود. مهدی، دو سپاه را از گرگان و شاه‌کوه روانه نمود و آمل را تصرف نمود. اسپهبد خورشید که غافلگیر شده بود، همسر و ثروتش را در این غار گذاشت و برای تهیه سپاه به دیلمستان رفت.

غار اسپهبد خورشید

دهانه مسدود شده غار که احتمالاً برای دیده بانی بوده است.

ادامه داستان غم انگیز است :

 عرب ها به مدت 2 سال و 7 ماه آن غار را محاصره کردند اسپهبد خورشید فرمانروای مازندران در جبهه‌ای دیگر در دیلمستان مشغول نبرد بود. بانو نی‌کلا زن اسپهبد خورشید در نبود همسرش فرمانروایی این دژ را به عهده داشت.
بالاخره سپاه عرب سرچشمه آب را که در بالادست غار قرار داشت به گفته اهالی به زهر و به گفته تاریخ آلوده به میکروب طاعون (در جایی وبا گفته شده است) کردند. با آلوده شدن آب حدود 400 نفر از ساکنین غار به بیماری طاعون دچار شدند. کسی جرات خاک‌سپاری آن‌ها را نداشت.نی‌کلا که خود را هلاک شده می‌دید و دختران خود را اسیر شده هنگامی که ماه در شب 14 به بالا برآمد به بالای برج آتشکده رفت و با تمام توانش اسپهبد را سه بار صدا زد: خورشید، خورشید، خورشید (در باور مردم در شب 14 هرماه هنگامی که ماه کامل می‌‌شود از داخل این غار صدای این زن که می‌گوید: خورشید، خورشید، خورشید شنیده می‌شود). در این هنگام اسپهبد خورشید در دیلمان به نعره‌ای سخت از خواب بیدار شد و فریاد کشید که دژ سقوط کرد . اطرافیان پرسیدند: که آیا خواب دیدی؟ او پاسخ داد: نه، اما صدای بانو را شنیدم که مرا می خواند. صبح روز بعد اسپهبد به طرف دژ حرکت کرد. در نیمه‌های راه در مسیر چالوس فعلی (فلام رودبار اشکور) به او خبر دادند که دژ سقوط کرد ... بانو نی‌کلا، دو دخترش شه‌کلا و مه‌کلا و چهار دختر سردار وندادوند، « بهتری » ، « زری » و « زیمری » و « پری » و اکثر نوامیس تبرستان به اسارت عرب‌ها درآمدند.
اسپهبد وقتی این خبر را شنید گغت :"بعد از این عمر را لذتی نیست." و از نگین انگشتر خود که زهر هلاهل در آن بود خورد و خود کشی کرد.

غار اسپهبد خورشید

روایت دیگری با اختلاف کمی چنین می گوید : سپاه اعراب پس از مسموم کردن سرچشمه های آب غار (که از بالادست در دل مسیر کنده شده از دل صخره ها می امده) توانست 400نفر از 500 سکنه غار را بکشد که بانو "نی کلا" و دخترانش نیز کشته می شوند . غار توسط اعراب فتح می گردد و اسپهبد خورشید که با پنجاه هزار سپاهی گرداوری شده به سمت دژ می امد با شنیدن شایعه اسارت همسر و دخترانش با خوردن زهر هلاهل از نگین انگشتری اش خود کشی می کند .

از هر روایات مختلف تاریخی چنین بر می آید که بانو نی کلا از همسرش بسیار شجاعتر بوده است.

نقشه غار اسپهبد خورشید

 

جهت اطلاع بیشتر به لینکهای زیر مراجعه شود:

نویسنده: مسعود قلعه - ٢٥ اردیبهشت ۱۳٩۳

بنام خدا

فصل ریواس را همیشه دوست داشته ام و صعود در این فصل که همه کوهها سبز و پر گل و شکوفه است لذتبخش است شدید ! هرچند که سالهاست طعم ریواس برایم تلخ است . تلخ تلخ...

امروز هم طبق یک رسم همیشگی مراسم زیارت عاشورا در محل کار برقرار بود . خواندن زیارت عاشورا انهم در سالروز وفات بانوی مصیبت و کانون وفا حضرت زینب(س) و در حالیکه بوی باران همه جا پیچیده و تلخی طعم ریواس در حال تازه شدن است عجیب می چسبد...

دست بر سینه چشمها بسته می شوند تا از دل طوفانی و از فاصله بس دور و بس نزدیک سلامی عرض کنی به ارباب بی کفن : السلام علیک یا ابا عبدالله ...

طبق معمول ایستاده ای روبروی صحن مطلای علمدار کربلا... این چه حکمتی است که تا نام عشق بر زبان جاری می شود دل به طول یک خیابان با صفا فاصله می گیرد از انچه بر زبان جاری می شود ...

تا چشم و زبان همدل شوند و درست سر بزنگاه دوستی از راه نرسیده درست در کنج مجلس و چشم در چشم من می نشیند : چش تو چش ... خروس بی محل...

زیارت تمام می شود و من می مانم و هوای بارانی و دل طوفانی و باز این بغض در گلو و  طعم تلخ ریواس...

 توضیح 1 : ریواس گیاهی از تیره ترشکهاست که ساقه اش طعم ترش ملسی دارد و ماه اردیبهشت فصل زندگی این گیاه در کوههای تهران است.

توضیح 2 : ماجرای تلخ فصل ریواس که چند سال پیش در غفلت تمام اتفاق افتاد هم اکنون و همین الان برای عزیزی دیگر در حال اتفاق است ...

توضیح 3 : با اینکه همان سال نیز به خود ریواس نرسیدیم و برگهای خشک شده نارنجی اش فقط عکسهایمان را پر کرد و فصلی که آغاز آشناییم با دوستی شد که مجازی ادامه یافت ... هر چند در نهایت دیدار به قیامت کشید...

 التماس دعا

یا علی مدد.

نویسنده: مسعود قلعه - ۱٩ اردیبهشت ۱۳٩۳

بنام خدا

داستان  "یوسف" پیامبر داستان عجیبی است پر از حکمتهای خدا  و سوره یوسف (ع) یکی از  سوره های دوست داشتنی ...

انجا که برادران یوسف او را در چاه می اندازند غمناکترین و وحشتناکترین قسمت این داستان زیباست . بخصوص اگر همذات پنداری هم به سراغت اید در روز روشن از تاریکی چاه به لرزه در خواهی امد.  اما ...

خدا در این داستان هوای یوسفش را داشته است :

" به او (یوسف) وحی فرستادیم  که انها(برادران غیور ) را در آینده از این کارشان با خبر خواهی ساخت ..." (آیه 15 سوره یوسف)

خدایا ! اگر " نیم نگاهت " را حس کنم  چاه که هیچ ، در دهان اژدها خواهم رفت بی هیچ واهمه ای ...

یا علی مدد

نویسنده: مسعود قلعه - ٦ اردیبهشت ۱۳٩۳

بنام خدا

حدود یکسال پیش بهنگام مطالعه کتابی تاریخی به نام "ناصر اطروش" برخوردم . بزرگواری از خاندان نبوت و امامت که سالیان سال در خطه دیلمان و طبرستان حکومت را بدست گرفته و به کمک مردم این خطه از چالوس تا گرگان دفع ظلم نموده و مردم این خطه به دست این مرد بزرگ با افتخار مذهب تشیع را اختیار نموده اند . مردمی که در برابر ظلم ظالمین متجاوز ایستادگی کرده اند خود به اختیار به دین مبین اسلام (مذهب تشیع) می گروند.

بقعه ناصر کبیر

او که از نوادگان امام سجاد (ع) می باشد ناچار به طبرستان مهاجرت می کند و بعد از داعی کبیر بعنوان دومین علمدار مذهب تشیع در طبرستان علم قیام بر علیه اعراب متجاوز را به اهتزاز در می اورد و بعد از سالیان دراز از قدرت و حکومت کناره می گیرد تا همه عمر خود را به کتابت معارف سپری کند . از او "تفسیر کبیر" و چند کتاب دیگر به یادگار مانده است.

بقعه ناصر الحق

ابو محمد ، حسن بن علی بن حسن بن علی بن عمر بن علی(سجاد) و جد مادری شریف رضی و شریف مرتضی است که در سال 304 در امل وفات یافته و آرامگاهش محل زیارت شیعیان 4 امامی سراسر جهان بویژه زیدیه کشور یمن است .البته شیخ طوسی او را از یاران امام هادی (ع) بشمار آورده است .

تألیفات و آثار وی بیش از سیصد کتاب بوده‌است؛ از جمله آثارش: «اصول الدین»، «الامالی»، «الامامة الصغیر»، «الامامة الکبیر»، «امهات الاولاد»، «البساط»، «تفسیرالاطروش»، «الفقه الناصریة» می‌باشد.

بقعه ناصر کبیر

در این کتاب مدفن او را شهر آمل اعلام کرده بود و من که به شهر آمل علاقه بخصوصی دارم همین را بهانه کردم تا بلکه آثاری از آرامگاه این مرد بزرگ را پیدا کنم .در شهر امل از هر کسی پرسیدم اعلام بی خبری کرد. عاقبت در امامزاده عبدالله یک نفر مرا به امامزاده لهاش(بعد از اخرین تونل تهران به آمل ) راهنمایی کرد که گرچه اطروش نبود ولی منطقه بسیار با صفایی است که قبلا گزارشی از این منطقه ارائه کرده ام.

قبل از سال نیز متولی یکی از امامزاده ها در جواب پرسش جستجوگرانه ام مذهبم را پرسید. وقتی شنید که اگر خدا قبول کنه دوازده امامی ام گفت که ناصر اطروش یا ناصر الحق و یا ناصر کبیر امام شیعیان یمن هست و در بلوار طالب آملی کوچه جمشید (شهید فیاض بخش) بقعه او واقع شده است . بعلت ذیق وقت پیدا کردن این بقعه مبارکه قسمت نشد تا روز جمعه پنجم اردیبهشت سال 1393 ...

بنر معرفی بقعه

مقام معظم رهبری :

"بزرگان خاندان پیامبر ، مثل داعی کبیر و ناصر کبیر و بقیه خاندان حسنیون اولاد پیامبر (ص) با تکیه بر مردم این منطقه (آمل) توانسته پرچم اسلام ، پرچم ولایت و پرچم معارف زلال قرآنی را در این منطقه برافرازند."

آیت الله جوادی آملی :" خاندان ناصر کبیر نسبت به ایرانی ها حق حیات دارند . تشسع را اینها ترویج کردند ... ما باید این خاندان را احیا کنیم ."

فرمایشات این بزرگان نشان از اهمیت این مرد بزرگ در تاریخ تشیع و بخصوص در تاریخ این سرزمین دارد.

برای اطلاع بیشتر در خصوص این شخصیت تاریخی می توان به سایت ویکی پدیا مراجعه کرد. اینجا

در خصوص ناصر اطروش بیشتر خواهم نوشت . البته بشرط حیات!

برای برگشت هم جاده رویان- آبشار آب پری  - یوش - بلده را انتخاب کردیم که چند عکس از این مسیر تقدیم دوستان :

 

؟؟؟

بر فراز ابرهای جاده رویان - بلده

بر فراز ابرها

منظره ای از جاده رویان - یوش

کدهای اضافی کاربر :